Кџздi кџнi далада

Сарнайды бџгін жел неге,
Жапыраќтар сыњсып тулайды?
Кџњреніп бџгін кљл неге,
Соќтыѓып мђнша тулайды?

Кџлмеймін бџгін мен неге
Тџнерген ќабаќ ызбарлы?
Домбыра кџйі пернеде,
Дѕл бџгін пеге тым зарлы?

Тџнеріп ќабаќ кџнімен,
Тџйіліп нені ойлайды!
Домбыра зарлы џнімен
Нені айтып бџгін ќоймайды?

Домбыра, кѕне, жырлай гљр,
Тџнерген ќабаќ ашылсын!
Он саусаќ билеп зырлай гљр,
Кљкіректіњ лебі басылсын!

Ќарашы, міне айнала
Сђр кетіп жерден сарѓайды.
Ќоњылтаќ, сырдањ айдала,
Жалањдап жел де сарнайды!

Ќуарѓан дала сђры жоќ,
Кљркінен сђлу айрылды.
Ѕдемі тџрдіњ бірі жоќ,
Сарѓайып міне ќайѓырды.

Кестелі жасыл ќиімді
Ќызыќты кезім кетті-ау деп,
Май мен шірќін июньді,
Ойлайды, "ѕттењ љтті-ау!" деп.

Ќайнатып ќанды жас ќылѓан,
Ойлайды љткен љмірді.
Балќытып тѕнді мас ќылѓан,
Ысытќан суыќ темірді.

Сумандап сырдањ суыќ жел,
Даланы жалап кезеді,
Жоннан жонѓа ќуып жел,
Домалап ќањбаќ безеді.

Кџн сайын аѓаш селдіреп,
Кљк бђйра шашы сђйылды,
Сарѓайып жапыраќ желбіреп
Судырап жерге ќђйылды.

Ќазаќтыњ кџзгі даласы,
Љњ жоќ, тџс жоќ сђлайды,
Сорлыныњ ќойшы баласы,
Жырлайды шырќап жылайды.

Ќойшы жџр ќойын ќаптатып,
Боздаѓы шыѓып бџрісіп.
Шоларын тџріп оттатып
Киімі шоќпыт ќђрысып.

Жоќшылыќты жыр ќылып
Далада ќойшы зарлайды.
Кімге айтса да сыр ќылып
Байына жылап бармайды.

Аш ќойшыѓа нан керек,
Боздаѓы шыќќан бетінен,
Тоњса да ќойшы жан ќерек,
Ќалмайды ќойдыњ ќљтінен.

Ќазаќтыњ ќџзгі даласы,
Љњ жоќ, тџс жоќ сђлайды
Ауылѓа таѓы ќарашы!
Кім тоњып кѕзір жылайды?

Сорлы ѕйел тоњып зар ќаѓып,
Жџгіреді ѕне, ќарашы!
Џстінде шоќпыт жарѓаѓы
Дірдектеп ерген баласы.

Ќыдырып ќыр мен љзекті,
Іздейді отын табуѓа
Арќалап терген тезекті,
Апармаќ байѓа жаѓуѓа.

Ісініп тоњып кљѓерѓен,
Жан ђшырѓан анасы,
Дірдектеп сорлы неѓе ерѓен,
Жалањ бђт анау баласы?

Ермей ќайтсін, аш бала,
Ауылда оѓан пана жоќ.
Лыпасы жоќ баспана,
Жаѓуѓа отын жѕне жоќ.

Жып-жылы байдыњ ордасы,
От жанып маздап жайнайды,
Кілкиді байдыњ мордасы,
Шымырлап ќазан ќайнайды.

Бай-екењ џйде ызбарлы,
Ќілкиді майы бетінен,
Баѓады ќойын бір жарлы,
Дѕметпей оныњ етінен.

Ордада пысынап бай отыр,
Астында кілем, кљрпесі...
Бай мањќиып жай отыр.
Алдында тотай ерќесі.

Бѕйбіше байдыњ ќасында,
Ќимылдауѓа ерінед.
Ќарќара жаулыќ басында,
"Ѕй, от жаќ!" деп керілед.

Жаз келсе де жарлыѓа,
Жадырарлыќ кењдік жоќ.
Кџн туса да зарлыѓа,
Ауылда ѕлі тењдік жоќ.

Љзінді кедей тењѓеріп,
Кемдікті неге жоймайсыњ?!
Тђрмысты љзіњ мењгеріп,
Бџйтуді неге ќоймайсыњ!

Малын топтап баќќызып,
Бай-екем џйде жатпасын!
Ордаѓа отты жаќќызып,
Рахатќа ылѓи батпасын.

Бђйырѓан дѕмді тата тђр,
Таѓдырыњ айќын жазылѓан.
Кљріњ де бар, жататын,
Сеѓіз жыл бђрын ќазылѓан.

1925 жыл, октябрь.