 |  |
 |  |
 |  |
 |  |
 |  |
Ќашќынныњ ауылы |
|
Ќарањѓы тџн. Тџн суыќ. Ызѓырыќ жел дауылы. Таудыњ іші тџнерген Ќашќынныњ жалѓыз ауылы. Ќашќынныњ аулы џш-аќ џй Бђќќан таудыњ ішіне. Жаудыњ беті, ел шеті,— Сенген ерліќ кџшіне. Бір-аќ џйде от жылт-жылт... Ауыл жым-жырт шоќтай бон Белдеуде тђр бір-бір ат Жараѓан ќатып оќтай боп. Џйде сапы, карабин, Белдеуде найза шашаќты. Мен де ќашќын — дос таптым, Ќалыњ елден ќашаќты. Ќара тџнді жамылып Ысќырады суыќ жел. Тџнереді елсіз тау Айнала бетпаќ сусыз шљл. Еркектіњ кљбі ќайтќан жоќ. Жолдан, кешу, жорыќтан, Елден безген ер џшін Ауыл емес ќорыќќан. От жаќќан џй... ќараша џй. Отырдым оттыњ басында. Ѕйел ќотан кџзеткен Отырды жалѓыз ќасымда. Дамылсыз шыѓып ќарайды Тљњіректа, ќораны, Тыњдап, бђѓып, аќырын Байќайды ѕрбір ќараны. Отќа жаќќан отыны,— Тырбиѓан тікен баялыш. Кљзіњніњ шырымын алсайшы, “Жантайып” дейді, аяныш. — Уу! жењгетай, ђйќтармын, Тџн ђзаќ ќой, тџн ђзаќ. Тџн ќарањѓы, жау ќалыњ, Мызѓырмын ертењ кџндіз-ак. Елдіњ шеті, жау беті, Ішіндеміз елсіз тау. Кџзет болсын, жењгетай, Љткен-кеткен кљп ќой жау. Ќањтарулы аќ бесті ат. Џй артында белдеуде. Тыќыршиды,— байѓђсты Керек еді жемдеуге. Сенделіп, љксіп ќиналды, Басќан жоќ шыѓар терін де. Шідерлеп, байлап, ќањтарып, Алмап едім ерін де. Љзім де ќатты жаурадым, Тонымнан суыќ жел љтті. Атым ќатты сабылды, Тоќымнан ащы тер етті. — Е-е-е, шыраѓым, бѕрі де Џмытылар, тџк етпес. Ер жігіттіњ басына Нелер келіп, не кетпес! Ат басына кџн туса, Ауыздыќпен су ішер. Ер басьіна кџн туса, Етігімен су кешер. Сергелдењ де, сейіл де,— Сейіл деген бђрынѓы. Кемітпес сені, шыраѓым Білген адам сырыњды. Тары жесе атыња Беріп ќазір кљрейін. Љзіњ таѓы ішсейсі, Істеп кљже берейін! — Рас ќой, жењгей, ештење, Ќылмаймып уайым, љз басым. Атымды жемдеп, жауып бер - Атым ѓой серік жолдасым. Љзім енді ас ішпеймін, Журекке ас бџгін батпайды.. Келмек еді бір хабар... Не ѓып тањ ѕлі атпайды?.. Ќандай хабар шыраѓым, Келмек еді, ќай жаќтан?.. Большойбектер келетін Хабар ма ѕлде ар жаќтан? Ќандай хабар болса да Тањ атќан соњ аларсыњ Тауѓа шыѓып тањертењ Ќарауылдап ќарарсыњ... Басылмай тђр тџнніњ де Ќара дауыл бораны. Отырам мен кџзетіп Тањ атќанша ќораны. — Шаршадыњ ѓой, шыраѓым, Тыныќсайшы ќисайып. Текеметті астыња Салайыншы мен жайып... — Рахмет, жењгей... білмеймін Бџгін менде ђйќы жоќ, Алып ђшып жџрегім Лџпілдейді — жџрек топ... Ысќырады, тџн, дауыл. Тџн ќарањѓы. Тџн ђзаќ. Ќџзет болсын ќарап ќой, Мызѓырмыз ертењ кџндіз-аќ... Ќашќынныњ аулы џш-аќ џй Бђќќан таудыњ ішіне. Жаудыњ беті,— ел шеті. Сенген ерлік — кџшіне. Бір-аќ џйде от жылт-жылт... Ауыл жым-жырт, шоќтай боп. Белдеуде тђр бір-бір ат Жараѓан ќатып, оќтай боп. Џйде сапы, ќарабин, Белдеуде найза шашаќты. Мен де ќашќын.— Дос таптым,- Ќалыњ елден ќашаќты. Еркектіњ кљбі ќайтќан жоќ Жолдан, кешу, жорыќтан. Елден безген ер џшін,— Ауыл емес ќорыќќан. 1919 жыл, ноябрь, “Шљл”. |